ΜΙΑ ΜΟΝΑΔΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΙΔΙΟΡΡΥΘΜΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ.

Έχουμε μάθει οτι η αρχαία ελληνική αρχιτεκτονική, ειδικά δε η ναοδομία, υπάγεται σε συγκεκριμένους αισθητικούς, στυλιστικούς, μορφολογικούς κανόνες. Από τους εκατόμπεδους της αρχαϊκής εποχής, μέχρι τον Παρθενώνα και το Θησείο στην Αθήνα, τους ναούς της Ποσειδωνίας, της Σεγέστας, του Σελινούντα και του Ακράγαντα στην Μεγάλη Ελλάδα, τον ναό της Αρτέμιδος στην Έφεσο - ενα εκ των 7 θαυμάτων του αρχαίου κόσμου - οι ναοί και τα ιερά διαθέτουν συγκεκριμένα χαρακτηριστικά: συνήθη κιονοστοιχία 8 Χ 16 (εξαιρείται εδώ ο Παρθενών), πρόδομο/σηκό/οπισθόδομο (δεν απαντώνται και τα 3 αυτά μέρη σε όλους τους ναούς), περίπτεροι, δίπτεροι, ψευδοπερίπεροι, δωρικού ή ιωνικού ρυθμού κτλ. 

Υπάρχει ενα μόνο ιερό, το οποίο αποκλίνει από την προαναφερόμενη φόρμουλα. Δεν είναι άλλο από το επονομαζόμενο "Ερέχθειο", επί της αθηναϊκής Ακροπόλεως, ΒΔ της εισόδου των Προπυλαίων και Β του Παρθενώνος (εικ. 1-4).  

Εικ. 1. Το Ερέχθειο σήμερα

Εικ. 2. Γενικό πλάνο

Εικ. 3. Κάτοψη Ερεχθείου

 

Εικ. 4. Αναπαράσταση Ερεχθείου

 Το Ερέχθειο κατασκευάστηκε μεταξύ 421-406 π. Χ. υπό την επίβλεψη του Μνησικλή. Ο Φειδίας είχε την επιμέλεια του γλυπτού διάκοσμου. Ο ναός είναι ιωνικού ρυθμού και κατασκευασμένος από πεντελικό μάρμαρο. Λέγεται οτι στον ναό αυτόν φυλασσόταν το ξόανο της Αθηνάς. 

Η ασύμμετρη, ασυνήθιστη, ακανόνιστη μορφή του Ερέχθειου απασχόλησε και απασχολεί ακόμη τους ειδικούς. Διάφορες εικασίες έχουν προταθεί, όπως το ανισόπεδο του εδάφους στην συγκεκριμένη θέση και η συγκέντρωση πολλών λατρειών σε εναν χώρο, που (υποτίθεται οτι) αιτιολογεί την κατασκευή πολλαπλών σηκών. 

Σύμφωνα με τον σχετικό μύθο, στην θέση που βρίσκεται το Ερέχθειο, έγινε ο "διαγωνισμός" μεταξύ Αθηνάς και Ποσειδώνα ως προς το ποιός θα γίνει ο πολιούχος θεός της Αθήνας. Κριτής ήταν ο σοφός και δίκαιος βασιλιάς της πόλης Κέκρωψ, μισός άνθρωπος-μισός φίδι (το 2ο υβριδικό πλάσμα της μυθολογίας, το οποίο είχε τον σεβασμό θεών και θνητών, επειδή ήταν σοφό και δίκαιο. Το έτερο πλάσμα με αυτά τα γνωρίσματα ήταν ο κένταυρος Χείρων). Ο Κέκρωψ ήταν πατέρας του επίσης ερπετοειδούς Ερεχθέως ή Εριχθόνιου, ο οποίος και τον διαδέχτηκε. Πλήν βεβαίως του Εριχθόνιου, στον συγκεκριμένο ναό λατρευόταν τόσο η Αθηνά όσο και ο Ποσειδών.

Αυτό είναι με λίγα λόγια το Ερέχθειο, η ιδιόρρυθμη αρχιτεκτονική του οποίου (ειδικά με την προσθήκη της "βεράντας" με τις 6 Καρυάτιδες αντί κιόνων, οι οποίες εντυπωσιάζουν εδώ και αιώνες την ανθρωπότητα και έδωσαν έμπνευση σε καλλιτέχνες) θα έπρεπε να συνεχίζει να απασχολεί την επιστημονική κοινότητα, καθώς αποκλίνει της νόρμας.